സുമോദ് മാവിലായി – കല ജന്മസിദ്ധമായൊരു ഭാഷ
സമകാലീന മലയാള കലാരംഗത്ത് വ്യത്യസ്തമായ ദൃശ്യഭാഷ സൃഷ്ടിച്ച കലാകാരനാണ്. ഫൈൻ ആർട്സിൽ ഡിപ്ലോമ നേടിയ അദ്ദേഹം, അക്കാദമിക് പരിശീലനത്തിന്റെ ശാസ്ത്രീയതയുംസ്വതസിദ്ധമായ സർഗ്ഗാത്മകതയും സമന്വയിപ്പിച്ച പ്രതിഭയാണ്. അദ്ദേഹത്തിന് കല ഒരു തൊഴിൽമാത്രമല്ല; ജീവിതത്തെ വായിക്കുകയും വ്യാഖ്യാനിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന ആത്മീയവും സാംസ്കാരികവുമായ അന്വേഷണമാണ്.

ബെംഗളൂരുവിൽ ടെക്സ്റ്റൈൽ ഡിസൈനറായി പ്രവർത്തിച്ച കാലഘട്ടം (1993) അദ്ദേഹത്തിന്റെ രേഖകളിലും രൂപഭാഷയിലും ഗണ്യമായ സ്വാധീനം ചെലുത്തി. സൂക്ഷ്മരേഖകളുടെ അതുല്യമായ വിന്യാസവും രൂപങ്ങളുടെ താളാത്മക ആവർത്തനവും അദ്ദേഹത്തിന്റെ അമൂർത്ത (Abstract) ചിത്രങ്ങൾക്ക് സവിശേഷമായ ദൃശ്യലോകം സമ്മാനിക്കുന്നു. ചെറുതും സൂക്ഷ്മവുമായ രേഖകളിലൂടെ വിശാലമായ ആശയലോകങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കാനുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ കഴിവ് ശ്രദ്ധേയമാണ്. ആയിരത്തിലധികം ചിത്രങ്ങൾ തന്റെ കലാജീവിതത്തിൽ സൃഷ്ടിച്ച സുമോദ് മാവിലായി, ചിത്രകാരൻ എന്നതിലുപരി മികച്ച ഒരു ചിത്രീകരണകലാകാരൻ (Illustrator) കൂടിയാണ്. രേഖയും രൂപവും നിറവും തമ്മിലുള്ള സമന്വയത്തിലൂടെ അദ്ദേഹം രൂപപ്പെടുത്തുന്ന ദൃശ്യഭാഷ സമകാലീന ഇന്ത്യൻ കലയിൽ ശ്രദ്ധേയമായ സ്ഥാനം നേടിക്കൊണ്ടിരിക്കുകയാണ്.
ചിത്രകലയോടൊപ്പം ശിൽപകലയിലും അദ്ദേഹം തന്റേതായ വ്യക്തിമുദ്ര പതിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്. ടെറാക്കോട്ടയിലും വെങ്കലത്തിലും (Bronze) നിർമ്മിച്ച ശിൽപങ്ങൾ പാരമ്പര്യ സങ്കേതങ്ങളും സമകാലീന ചിന്തകളും സമന്വയിപ്പിക്കുന്ന സൃഷ്ടികളാണ്. വസ്തുവിന്റെ സ്വഭാവവും രൂപത്തിന്റെ അന്തർലീനമായ ഊർജവും തിരിച്ചറിയുന്ന അദ്ദേഹത്തിന്റെ ശിൽപബോധം ശ്രദ്ധേയമാണ്. ഒരു കലാധ്യാപകൻ എന്ന നിലയിൽ നിരവധി വിദ്യാർത്ഥികൾക്ക് കലയുടെ അടിസ്ഥാനതത്ത്വങ്ങളും സൃഷ്ടിപരമായ ചിന്തയും പകർന്നു നൽകാൻ അദ്ദേഹത്തിന് കഴിഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. പഠിപ്പിക്കൽ അദ്ദേഹത്തിന് അറിവിന്റെ കൈമാറ്റമല്ല; പുതിയ കലാകാരന്മാരെ രൂപപ്പെടുത്തുന്ന ഒരു സാംസ്കാരിക ഉത്തരവാദിത്വമാണ്. നിരവധി ആർട്ട് ക്യാമ്പുകൾക്കും കലാപ്രദർശനങ്ങൾക്കും നേതൃത്വം നൽകുകയും അതിൽ സജീവമായി പങ്കെടുക്കുകയും ചെയ്ത സുമോദ് മാവിലായി, കല വ്യക്തിപരമായ ആവിഷ്കാരത്തിൽ ഒതുങ്ങുന്നതല്ലെന്നും അത് സമൂഹവുമായി നടത്തുന്ന സജീവ സംവാദമാണെന്നും തന്റെ പ്രവർത്തനങ്ങളിലൂടെ തെളിയിച്ചിട്ടുണ്ട്.
ജന്മസിദ്ധമായ കലാബോധവും നിരന്തരമായ അന്വേഷണചൈതന്യവും സമന്വയിപ്പിച്ച ഒരു സമർപ്പിത കലാകാരനാണ് സുമോദ് മാവിലായി. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഓരോ സൃഷ്ടിയും രേഖകളുടെയും രൂപങ്ങളുടെയും അതീതമായി മനുഷ്യന്റെ ഭാവനയെയും അനുഭവങ്ങളെയും സ്പർശിക്കുന്ന ദൃശ്യകാവ്യമാണ്.
ചില കലാകാരന്മാർ അവരുടെ സൃഷ്ടികളിലൂടെ മാത്രം സംസാരിക്കുന്നു. ചിലർ അവരുടെ ജീവിതംകൊണ്ടാണ് കലയുടെ അർത്ഥം വിപുലീകരിക്കുന്നത്. സുമോദ് മാവിലായി ഈ വിഭാഗത്തിൽപ്പെടുന്ന കലാകാരനാണ്. അദ്ദേഹത്തിന്റെ സ്റ്റുഡിയോയിൽ ചിത്രങ്ങളും ശിൽപങ്ങളും മാത്രമല്ല രൂപംകൊള്ളുന്നത്; ചിന്തകളും സംശയങ്ങളും പുതിയ കലാഭാഷകളും അവിടെ ജന്മമെടുക്കുന്നു.
ജന്മദേശവും സാംസ്കാരിക വേരുകളും
- കണ്ണൂർ ജില്ലയിലെ മാവിലായി എന്ന ഗ്രാമത്തിലാണ് സുമോദ് മാവിലായി ജനിച്ചത്. ഉത്തരകേരളത്തിന്റെ തനത് അനുഷ്ഠാനകലകളായ തെയ്യവും തിറയും ശ്വാസമായി ജീവിക്കുന്ന ഈ മണ്ണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ കലാബോധത്തിന്റെ ആദ്യ സർവകലാശാലയായിരുന്നു. ഗ്രാമത്തിലെ വിശുദ്ധമായ കാവുകൾ, അവിടെയരങ്ങേറുന്ന ദൈവാനുഷ്ഠാനങ്ങൾ, വർണാഭമായ മുഖത്തെഴുത്തുകൾ, താളവാദ്യങ്ങളുടെ അനുരണനം, ആചാരപരമായ ചലനങ്ങൾ ഇവയെല്ലാം ബാല്യകാലം മുതൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ദൃശ്യസ്മൃതിയുടെ ഭാഗമായി മാറി.

- തെയ്യവും തിറയും വെറും ആചാരങ്ങളല്ല; സംഗീതവും നൃത്തവും വർണവും ശിൽപവും ആത്മീയതയും ഒത്തുചേരുന്ന സമഗ്ര കലാരൂപങ്ങളാണ്. ഗ്രാമത്തിലെ കാവുകളിൽ അരങ്ങേറുന്ന ഈ അനുഷ്ഠാനങ്ങൾ ദൈവാരാധനയുടെ ഭാഗമാകുമ്പോഴും, അതോടൊപ്പം മനുഷ്യന്റെ സൃഷ്ടിപരമായ കഴിവിന്റെ ഉന്നതമായ ആവിഷ്കാരവുമാണ്. മുഖത്തെഴുത്തും വേഷവിധാനവും താളവും ചലനവും തീയും നിറങ്ങളും ചേർന്ന് അവിടെ രൂപപ്പെടുന്നത് ജീവിക്കുന്ന ഒരു കലാനുഭവമാണ്.

വർണ്ണങ്ങളും രേഖകളും രൂപങ്ങളും
ഈ സാംസ്കാരിക പാരമ്പര്യത്തിന്റെ ദൃശ്യഭാഷയും ആത്മീയമായ അന്തരീക്ഷവും സുമോദ് മാവിലായിയുടെ കലാസങ്കൽപ്പങ്ങളിൽ സൂക്ഷ്മമായി പ്രതിഫലിക്കുന്നു. പ്രകൃതിയും അനുഷ്ഠാനവും ജനകീയസ്മൃതിയും കലയും പരസ്പരം ലയിക്കുന്ന ആ ഗ്രാമീണ അനുഭവം അദ്ദേഹത്തിന്റെ സൃഷ്ടികൾക്ക് ആഴവും സാംസ്കാരികമായ വ്യക്തിത്വവും നൽകുന്നു.ബാല്യകാലം മുതൽ തന്നെ അമൂർത്ത ചിത്രകലയുടെ അനന്തസാധ്യതകളിലേക്ക് ആകർഷിക്കപ്പെട്ട സുമോദ് മാവിലായി, ദൃശ്യലോകത്തെ യാഥാർഥ്യത്തിന്റെ പുനരാവിഷ്കാരമായി കാണാതെ, അനുഭവങ്ങളുടെയും ഓർമ്മകളുടെയും അന്തർചൈതന്യത്തിന്റെയും രൂപഭാഷയായി സമീപിച്ചു.
വർണ്ണങ്ങളും രേഖകളും രൂപങ്ങളും അദ്ദേഹത്തിന്റെ സൃഷ്ടികളിൽ വെറും ദൃശ്യഘടകങ്ങളല്ല; മറിച്ച്, ജീവിതാനുഭവങ്ങളുടെ സൂക്ഷ്മമായ പ്രതിധ്വനികളായി അവ മാറുന്നു. ബാല്യത്തിൽ തന്നെ രൂപപ്പെട്ട ഈ അമൂർത്ത കലാസങ്കൽപ്പം, കാലക്രമേണ അദ്ദേഹത്തിന്റെ സവിശേഷമായ കലാഭാഷയായി പരിണമിച്ചിരിക്കുന്നു.ചുവപ്പ്, കറുപ്പ്, വെള്ള, മഞ്ഞ എന്നീ അടിസ്ഥാനവർണ്ണങ്ങളുടെ ശക്തമായ സാന്നിധ്യം അദ്ദേഹത്തിന്റെ അമൂർത്ത ചിത്രങ്ങളിൽ വെറും വർണ്ണപ്രയോഗമായി പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നില്ല; മറിച്ച്, അവ സാംസ്കാരിക സ്മരണകളുടെയും ആന്തരിക ഊർജത്തിന്റെയും ആത്മീയമായ അനുഭവലോകത്തിന്റെയും പ്രതീകങ്ങളായി രൂപാന്തരപ്പെടുന്നു. തെയ്യത്തിന്റെയും തിരയുടെയും ആചാരസൗന്ദര്യം അദ്ദേഹത്തിന്റെ ചിത്രഭാഷയ്ക്ക് വ്യത്യസ്തമായ ദൃശ്യതീവ്രതയും സാംസ്കാരിക ആഴവും സമ്മാനിച്ചിരിക്കുന്നു.
സുമോദ് മാവിലായിയുടെ പതിനഞ്ച് മീറ്റര് x ഒരു മീറ്റര് വിസ്തൃതിയുള്ള കാൻവാസുകളിൽ സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ട ചില അമൂർത്ത ചിത്രങ്ങൾ ദൃശ്യാനുഭവത്തിന്റെ അതിരുകൾ വികസിപ്പിക്കുന്നവയാണ്. ആദ്യനോട്ടത്തിൽ തന്നെ വിസ്മയം ജനിപ്പിക്കുന്ന ഈ സൃഷ്ടികളിൽ, ചിത്രഭാഷ അതീവ സങ്കീർണ്ണമായ ഘടനയിലൂടെ വികസിക്കുന്നു. രേഖകളുടെയും രൂപങ്ങളുടെയും വർണ്ണപാളികളുടെയും അനന്തമായ സംവാദത്തിൽ ഓരോ ഘടകവും മറ്റൊന്നിലേക്ക് ലയിച്ചുചേരുന്നതിനാൽ, ചിത്രത്തിലെ വ്യക്തിഗത രൂപങ്ങളെയോ ദൃശ്യസൂചനകളെയോ എളുപ്പത്തിൽ വേർതിരിച്ചറിയാൻ പ്രേക്ഷകന് സാധിക്കില്ല. ഈ ദൃശ്യസങ്കീർണ്ണത തന്നെയാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ കലയുടെ ശക്തി. തീവ്രവും ഊർജസ്വലവുമായ വർണ്ണപ്രയോഗം, സൂക്ഷ്മമായ രേഖാഘടന, അതിശയിപ്പിക്കുന്ന ക്ഷമയും അധ്വാനവും ചേർന്ന് ഈ മഹത്തായ കാൻവാസുകളെ സമകാലിക അമൂർത്ത ചിത്രകലയുടെ ശ്രദ്ധേയമായ സൃഷ്ടികളാക്കി മാറ്റുന്നു.
പ്രേക്ഷകനെ ദൃശ്യാനുഭവത്തിന്റെ പരമ്പരാഗത വായനാരീതികളിൽ നിന്ന് ബോധപൂർവം അകറ്റിനിർത്തുന്നവയാണ്. രേഖകളുടെയും വർണ്ണങ്ങളുടെയും രൂപസൂചനകളുടെയും അസംഖ്യം പാളികൾ പരസ്പരം ഇടകലരുന്ന ഈ കാൻവാസുകളിൽ, ഒരു ഏകകേന്ദ്രത്തിലേക്ക് കണ്ണിനെ നയിക്കുന്ന ദൃശ്യയുക്തി ഇല്ല; പകരം, സമഗ്രമായ ചിത്രപ്രതലമാകെ ഒരേസമയം വായിക്കപ്പെടേണ്ട ബഹുസ്വര ദൃശ്യപ്രപഞ്ചമായി അത് രൂപപ്പെടുന്നു. ഓരോ ഇഞ്ചും അതിസൂക്ഷ്മമായ ഇടപെടലുകളാൽ സാന്ദ്രമാകുന്നതിനാൽ, ചിത്രത്തിലെ ഏതെങ്കിലും ഒറ്റരൂപത്തെയോ ചിത്രീകരണത്തെയോ വേർതിരിച്ചെടുക്കാൻ നടത്തുന്ന ശ്രമം തന്നെ അപ്രസക്തമാകുന്നു.
ഈ കൃതികളുടെ സങ്കീർണ്ണത വെറും സാങ്കേതിക വൈദഗ്ധ്യത്തിന്റെ പ്രകടനമല്ല, ദൃശ്യചിന്തയുടെ അനന്തസാധ്യതകളെ അന്വേഷിക്കുന്ന കലാകാരന്റെ നിരന്തരമായ ആത്മസംഭാഷണമാണ് അത്. തീവ്രമായ വർണ്ണപ്രയോഗം, അദൃശ്യമായ ലയക്രമത്തിൽ വികസിക്കുന്ന രേഖാസംവിധാനം, പാളികളിലൂടെ പാളികളായി രൂപപ്പെടുന്ന ഉപരിതലഭാഷ ഇവയെല്ലാം ചേർന്ന് പ്രേക്ഷകനെ ഒരു ചിത്രത്തിലേക്കല്ല, മറിച്ച് നിരന്തരം വികസിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന ഒരു ദൃശ്യപ്രക്രിയയിലേക്കാണ് ക്ഷണിക്കുന്നത്.
ഈ മഹത്തായ കാൻവാസുകൾ, ദീർഘകാലത്തെ ഏകാഗ്രതയും അസാധാരണമായ അധ്വാനശേഷിയും സൗന്ദര്യബോധവും ആവശ്യപ്പെടുന്ന സൃഷ്ടികളായി, സമകാലിക ഇന്ത്യൻ അമൂർത്ത ചിത്രകലയിൽ സുമോദ് മാവിലായിയുടെ വ്യതിരിക്തമായ കലാസാന്നിധ്യം അടയാളപ്പെടുത്തുന്നു. സുമോദ് മാവിലായിയുടെ കലാസൃഷ്ടികൾ സമകാലിക ഇന്ത്യൻ അമൂർത്ത ചിത്രകലയിൽ ഗൗരവപൂർണമായ വിമർശനാത്മക വായന അർഹിക്കുന്ന ദൃശ്യരേഖകളാണെന്ന് ആർട്ട് കഫേ വിശ്വസിക്കുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ സൃഷ്ടികളിലെ ആശയസമ്പന്നതയും ദൃശ്യസങ്കീർണ്ണതയും സാംസ്കാരിക അടരുകളും തിരിച്ചറിയുകയും അവയെ കലാചരിത്രത്തിന്റെയും സമകാലിക കലാവിമർശനത്തിന്റെയും പശ്ചാത്തലത്തിൽ രേഖപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്യുക എന്നത് ആർട്ട് കഫേയുടെ സാഹിത്യപരവും ക്യൂറേറ്റോറിയൽ ദൗത്യവുമാണ്.
കലാസൃഷ്ടികളുടെ വിപണിമൂല്യത്തേക്കാൾ അവയുടെ സാംസ്കാരികവും സൗന്ദര്യശാസ്ത്രപരവും ചരിത്രപരവുമായ പ്രാധാന്യത്തിനാണ് ആർട്ട് കഫേ മുൻഗണന നൽകുന്നത്. അതുകൊണ്ടുതന്നെ സുമോദ് മാവിലായിയുടെ ഓരോ സൃഷ്ടിയെയും വെറും ചിത്രമെന്ന നിലയിൽ മാത്രമല്ല, കാലത്തോട് സംവദിക്കുന്ന വിലമതിക്കാനാവാത്ത ദൃശ്യരേഖയും ഭാവിതലമുറകൾക്കായി സംരക്ഷിക്കപ്പെടേണ്ട കലാപൈതൃകവുമായാണ് ആർട്ട് കഫേ സമീപിക്കുന്നത്. ഈ ദീർഘവീക്ഷണത്തിന്റെ ഭാഗമായാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ കലാജീവിതത്തെ തുടർച്ചയായി രേഖപ്പെടുത്തുകയും വിമർശനാത്മകമായി വിലയിരുത്തുകയും ലോക കലാസമൂഹത്തിന് മുന്നിൽ അവതരിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യാനുള്ള പ്രതിബദ്ധത ആർട്ട് കഫേ ഏറ്റെടുക്കുന്നത്.
ഈ ലേഖനം ഒരു കലാകാരന്റെ സൃഷ്ടികളെ പരിചയപ്പെടുത്താനുള്ള ശ്രമം മാത്രമല്ല; മറിച്ച്, സമകാലിക ഇന്ത്യൻ അമൂർത്ത ചിത്രകലയിൽ സുമോദ് മാവിലായിയുടെ സ്ഥാനത്തെ വിമർശനാത്മകമായി രേഖപ്പെടുത്താനുള്ള ഒരു പ്രാരംഭ വായനയാണ്. ഓരോ കലാസൃഷ്ടിയും അതിന്റെ കാലത്തോടും സംസ്കാരത്തോടും കലാചരിത്രത്തോടും നടത്തുന്ന സംവാദമാണ്. ആ സംവാദത്തെ സൂക്ഷ്മമായി കേൾക്കുകയും അതിന്റെ ദൃശ്യഭാഷയെ വായിക്കുകയും ചെയ്യുക എന്നത് കലാസ്വാദകരുടെയും ഗവേഷകരുടെയും വിമർശകരുടെയും കൂട്ടായ ഉത്തരവാദിത്തമാണ്.
കലാസൃഷ്ടികളുടെ യഥാർത്ഥ മൂല്യം അവയുടെ വിപണിവിലയിൽ അല്ല, മറിച്ച് അവ കാലത്തെ അതിജീവിച്ച് മനുഷ്യന്റെ അനുഭവലോകത്തെ എത്ര ആഴത്തിൽ സ്പർശിക്കുന്നു എന്നതിലാണ്. സുമോദ് മാവിലായിയുടെ അമൂർത്ത ചിത്രങ്ങൾ അത്തരമൊരു ദീർഘവീക്ഷണത്തിന്റെ ഭാഗമാണെന്ന് ഈ പഠനം നിർദ്ദേശിക്കുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ചിത്രങ്ങൾ കൂടുതൽ വിപുലമായ അക്കാദമിക പഠനങ്ങൾക്കും ക്യൂറേറ്റോറിയൽ വിലയിരുത്തലുകൾക്കും അന്തർദേശീയ കലാസംവാദങ്ങൾക്കും വിഷയമാകേണ്ടതുണ്ടെന്ന് ഞങ്ങൾ വിശ്വസിക്കുന്നു.


ലേഖനം : മനോജ് കുമാർ കെ. കെ.
(ചിത്രകാരൻ, ചിത്രീകരണകലാകാരൻ (Illustrator), ആർട്ട് ഡയറക്ടർ, എഴുത്തുകാരൻ, കലാനിരൂപകൻ)

മനോജ് കുമാർ കെ. കെ. ഇന്ത്യയിലെയും വിദേശത്തെയും പ്രമുഖ പരസ്യ ഏജൻസികളിൽ നിരവധി വർഷങ്ങളായി ആർട്ട് ഡയറക്ടർ (Senior Art Director) എന്ന നിലയിൽ പ്രവർത്തിച്ച അനുഭവസമ്പത്തുള്ള ചിത്രകാരനും ചിത്രീകരണകലാകാരനുമാണ്. പരസ്യരംഗം, ദൃശ്യ ആശയവിനിമയം, ബ്രാൻഡ് ഡിസൈൻ, ചിത്രീകരണം എന്നിവയിൽ ദീർഘകാല പ്രൊഫഷണൽ അനുഭവമുള്ള, കലയും ദൃശ്യഭാഷയും സാമൂഹിക-സാംസ്കാരിക പശ്ചാത്തലത്തിൽ വായിച്ചറിയുകയും അവതരിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന എഴുത്തുകാരനും കലാനിരൂപകനുമാണ്. കുട്ടികൾക്കായി 25 പുസ്തകങ്ങൾ രചിക്കുകയും അവയ്ക്ക് ചിത്രീകരണം നിർവഹിക്കുകയും ചെയ്തിട്ടുള്ള അദ്ദേഹം, സൃഷ്ടിപരമായ കഥപറച്ചിലിലൂടെയും ദൃശ്യഭാഷയിലൂടെയും ബാലസാഹിത്യരംഗത്ത് ശ്രദ്ധേയമായ സംഭാവനകൾ നൽകിയിട്ടുണ്ട്.
സമകാലിക കല, ദൃശ്യസംസ്കാരം, കലാചരിത്രം എന്നിവയെ ജനങ്ങളുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന വിമർശനാത്മക എഴുത്തിലൂടെ ഇന്ത്യൻ കലാരംഗത്തെ മൂല്യവത്തായ സൃഷ്ടികളെയും കലാകാരന്മാരെയും രേഖപ്പെടുത്തുകയും അവയെക്കുറിച്ചുള്ള സാർഥകമായ സംവാദങ്ങൾക്ക് വേദിയൊരുക്കുകയും ചെയ്യുക എന്നതാണ് ലക്ഷ്യം.
